Niets doen is geen optie

Het notariaat staat opnieuw onder druk. Eerst was er de marktwerking. Toen kwam daar pijnlijk overheen de teruglopende aantallen aktes door de crisis. De beroepsgroep werd op het slechtst mogelijke moment met twee elkaar versterkende externe factoren geconfronteerd. Tegelijkertijd loopt daar de technologische bedreiging doorheen. De nieuwe mogelijkheden die de techniek bieden zijn een bedreiging voor alle juristen, niet alleen notarissen. Maar nieuwe technologie biedt ook volop mogelijkheden. Laten we beide eens bekijken.

De bedreiging
refdhznAl het werk dat door een computer gedaan kan worden zál door een computer gedaan worden. Al het werk dat repeterend en niet creatief is kan door een computer gedaan worden. Er is werk bij notarissen dat aan deze criteria voldoet. De grootste bedreiging voor bestaande markten komt van zogeheten “dispruptive technology”. Het bekendste voorbeeld is de CD winkel die werd verdrongen door het downloaden. Al jaren wordt onder andere door de beroemde Engelse Legal Future goeroe Richard Susskind gewaarschuwd dat ook de juridische diensten onder de technologie zullen leiden.

Zonder twijfel kunnen we stellen dat de notariële markt de komende jaren niet groter zal worden. Dat is de markt voor deze diensten op macro niveau. Hoe een individuele notaris hiermee omgaat zal bepalend zijn voor zijn/haar toekomst. Om te overleven zullen notarissen hun ondernemerskracht moeten inzetten. Daarbij zal innovatie ook een rol spelen. Innovatie kan veel breder worden bekeken dan alleen technologie. Ik noem er enkele, maar kan deze helaas niet uitwerken in dit artikel. Nieuwe producten ontwikkelen, zoals het levenstestament. Nieuwe vormen van aanbieden van diensten, zoals spreekuur in een winkelcentrum. Nieuwe samenwerkingsvormen. Een ander manier van prijsstelling.

Hema en doehetzelfnotaris.nl
Even voorbijgaand aan de verschillen leveren de Hema en doehetzelfnotaris.nl een nieuwe dienst. De cliënt kan online zijn akte voorbereiden en deze vervolgens laten passeren bij een aangesloten notaris. Dit is een goed in het tijdsbeeld passend initiatief. De consument wil graag dingen zelf doen, zeker als hij daardoor kan besparen op de kosten. Het meest bekende voorbeeld is IKEA. Standaard kwaliteit, lage prijzen en veel zelf doen. Het internet of beter nieuwe technologieën gaven de burger meer mogelijkheden om dingen zelf te doen. Een vliegticket boeken, een eenvoudige reis, meterstanden doorgeven, marktplaats. Handelingen in het economisch verkeer die de mensen zelf zijn gaan doen in de afgelopen tien jaar. Partijen die te laat inzagen dat hun markt hierdoor veranderden hebben het loodje gelegd. De Speurders waren ooit een van de belangrijkste inkomstenbronnen van De Telegraaf, dat is vandaag de dag wel anders.

De klant aan het roer
Nu dringt deze zelfwerkzaamheid door in het juridische domein. Is dat erg? Verplaats u in de cliënt. Die wil een testament maken, of een stichting oprichten of een andere juridische handeling uitvoeren. Wat doet iedere consument tegenwoordig? Die zoekt op internet naar informatie. De volgende stap is voor veel mensen dat ze graag exact weten wat ze moeten doen en beslissen. Dat kan heel eenvoudig. Je gaat zelf aan de slag op doehetzelfnotaris.nl en ontdekt per stap welke besluiten je moet nemen en welke stukken je dan nodig hebt. In het testamentvoorbeeld zijn dat kernvragen. Krijgen alle kinderen even veel? Bezit ik nog iets dat ik aan een verre neef wil nalaten?
Voor veel consumenten zal het de eerste keer zijn dat ze hierover nadenken. Fijn dat ze dat in hun vertrouwde thuisomgeving kunnen doen. Op zondag even wat papieren bij elkaar zoeken en met je partner de hoofdlijnen doornemen. In een vraag en antwoordspel met toelichting ontstaat een zelf gemaakt document. Dit voorbeeld geldt natuurlijk ook voor alle andere rechtshandelingen. Wat moet je exact besluiten voor je een stichting kan oprichten? Zo is dit voor iedere akte te bedenken.

Kansen
Over deze zelfredzaamheid zou geen moderne notaris zich zorgen moeten maken. Sterker nog, deze consument doet inderdaad een deel van het werk zelf. U krijgt een consument die al nagedacht heeft, beslissingen genomen heeft. Dat zou moeten schelen in de tijd die u aan uitleg en gesprek moet besteden. Dan kan uw dienst mogelijk ook iets goedkoper.
Als u hier goed in mee gaat dan zult u vermoedelijk de komende jaren meer klanten trekken. Klanten die beter beslagen ten ijs komen.

Onderscheid
Een HEMA of doehetzelfnotaris.nl biedt een standaard product. Daarbij hoort de gezellige IKEA toon, dus de klant wordt aangesproken met jij en jou. Deze notaris hoeft geen chique huisvesting te hebben. Maar let op een imago is niet zo maar te wijzigen. De IKEA kan ook geen dure design meubels verkopen. De HEMA notaris kan niet morgen een grote fusie tussen bedrijven opzetten. De HEMA notaris kan niet op zijn website zeggen dat deze zich richt op de “vermogende particulier”.

Dus mogelijk kiest u wel voor een andere keuze. De andere notaris profileert zich als de oplosser. Goed gesprek met de nalater. Testament op maat dat jaren mee kan. Natuurlijk ook een online intake. Bereikbaar op iedere manier die de klant wil, bespreking via SKYPE, of eventueel bij de klant thuis, gratis intake van een half uur.

Service bij de prijs inbegrepen. Na vijf jaar kijkt een paralegal het testament nog even door en geeft de nalater een berichtje op maat. De notaris als de oude vertrouwde adviseur van de familie. Daar willen de klanten die een erfenis moeten regelen vast wel meer dan € 125 voor betalen. Of u kiest er voor om op maandag en woensdag HEMA notaris te zijn en op de andere dagen “de andere notaris”.

Conclusie
Nieuwe technologie biedt nieuwe kansen. Cliënten kunnen en willen meer zelf doen. Hoe u daar mee omgaat is uw keuze. De enige keuze die u niet heeft is niets doen. Dan zullen anderen uw keuze maken.quote